Δεν είναι πια σενάρια συνωμοσίας ούτε «υπερβολές» όσων μιλούν για κίνδυνο πολέμου. Ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είναι απειλή του μέλλοντος· είναι η πραγματικότητα που ήδη ζούμε. Δεν έχει την εικόνα που είχαμε από τα βιβλία ιστορίας, με επίσημες κηρύξεις πολέμου και παγκόσμια μέτωπα που χαράσσονται σε χάρτες. Είναι πιο ύπουλος, πιο πολύμορφος, πιο σύνθετος. Είναι πόλεμος οικονομικός, στρατιωτικός, ενεργειακός, ιδεολογικός. Είναι πόλεμος που διεξάγεται ταυτόχρονα στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική, στον Ειρηνικό. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κατεξοχήν μηχανισμός που τον τροφοδοτεί, τον σχεδιάζει, τον καλύπτει πολιτικά και ιδεολογικά.
Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ε.Ε. παρουσιάζονται ως «ανθρωπιστικές δυνάμεις», ως υπερασπιστές της ειρήνης και της δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα, είναι αρχιτέκτονες πολέμου. Η Ε.Ε. έχει μετατραπεί σε πολεμικό εργαλείο του κεφαλαίου, ένα υπερεθνικό στρατηγείο που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών, των τραπεζών, των στρατιωτικών βιομηχανιών. Πίσω από τα ψεύτικα χαμόγελα στις Συνόδους Κορυφής κρύβονται αποφάσεις που σπρώχνουν λαούς σε σφαγές και χώρες στην καταστροφή.
Ας μιλήσουμε καθαρά: χωρίς την Ε.Ε., ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θα είχε πάρει αυτή τη διάσταση.
Ήταν η Ε.Ε. που υποστήριξε το πραξικόπημα του 2014 στο Κίεβο, ανοίγοντας τον δρόμο στην ανοιχτή εμπλοκή του ΝΑΤΟ και τη σύγκρουση με τη Ρωσία. Ήταν η Ε.Ε. που ενέπλεξε τις χώρες της σε οικονομικό πόλεμο, με κυρώσεις που δεν έπληξαν τους ολιγάρχες αλλά τους λαούς της Ευρώπης. Είναι η Ε.Ε. που σήμερα στέλνει δισεκατομμύρια σε στρατιωτική βοήθεια, πυρομαχικά, τεθωρακισμένα, ενώ οι λαοί της Ευρώπης πεινούν, πληρώνουν πανάκριβα ρεύμα, καύσιμα και τρόφιμα. Ο Λένιν έγραφε στον Ιμπεριαλισμό ότι «ο ιμπεριαλισμός είναι η εποχή των πολέμων για την ανακατανομή του κόσμου». Αυτό ζούμε σήμερα: μια νέα ανακατανομή, με την Ε.Ε. στον ρόλο του οργανωτή. Η Ε.Ε. δεν είναι «θύμα» των γεγονότων. Είναι
ο βασικός υπεύθυνος που οδηγεί την Ευρώπη και τον κόσμο στον γκρεμό. Είναι η Ε.Ε. που παρουσιάζει τη Ρωσία ως «υπαρξιακή απειλή», σπρώχνοντας σε αδιάκοπη κούρσα εξοπλισμών. Είναι η Ε.Ε. που στηρίζει ανοιχτά το Ισραήλ, ακόμη και όταν οι εικόνες από τη Γάζα αποκαλύπτουν γενοκτονία. Είναι η Ε.Ε. που με τις πολιτικές της πυροδοτεί κρίσεις στην Αφρική, όπου ευρωπαϊκές εταιρείες λεηλατούν πρώτες ύλες και αφήνουν πίσω τους εμφύλιες σφαγές. Είναι η Ε.Ε. που ευθύνεται για τον θάνατο χιλιάδων προσφύγων στα σύνορα, θύματα πολέμων που η ίδια προκάλεσε ή τροφοδότησε.
Αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τον σημερινό χάρτη, θα δει ότι η Ε.Ε. δεν είναι «ουδέτερος παρατηρητής». Είναι ενεργός πολεμικός παράγοντας:
- Στην Ουκρανία, χρηματοδοτεί και εξοπλίζει τον στρατό, ενώ ταυτόχρονα διαλύει κάθε φωνή ειρήνης μέσα στην Ευρώπη.
- Στη Μέση Ανατολή, στηρίζει έμμεσα ή άμεσα τις επιθέσεις του Ισραήλ στην Παλαιστίνη, καλύπτοντας με «αντιτρομοκρατική» ρητορική την ισοπέδωση ολόκληρων πόλεων.
- Στην Αφρική, υποστηρίζει πραξικοπήματα ή επεμβάσεις όταν απειλούνται τα συμφέροντα των ευρωπαϊκών πολυεθνικών.
- Στην Ασία, στήνει συμμαχίες με τις ΗΠΑ για την περικύκλωση της Κίνας.
Όλα αυτά δεν είναι «απλή διπλωματία». Είναι παγκόσμιος πόλεμος σε εξέλιξη. Όχι ακόμη με μορφή ενός ενιαίου μετώπου, αλλά ως αλυσίδα τοπικών συγκρούσεων που συνδέονται από τα ίδια συμφέροντα και τον ίδιο μηχανισμό. Ο Carl von Clausewitz έλεγε ότι «ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα». Σήμερα η πολιτική της Ε.Ε. είναι τόσο επιθετική, τόσο ιμπεριαλιστική, που δεν χρειάζεται καν να αλλάξει μέσο: ο πόλεμος είναι απλώς το επόμενο βήμα. Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών παίζουν τον ρόλο του πρόθυμου συνεργάτη. Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μετατρέψει τη χώρα σε ορμητήριο ξένων στρατευμάτων. Οι βάσεις στη Σούδα, στην Αλεξανδρούπολη, στη Λάρισα, χρησιμοποιούνται για πολέμους που δεν έχουν καμία σχέση με την υπεράσπιση της χώρας. Στέλνονται όπλα στην Ουκρανία, στρατιωτικό υλικό σε πολέμους που δεν είναι δικοί μας, ενώ ο ελληνικός λαός πληρώνει το κόστος με ακρίβεια, ανεργία, υποβάθμιση της ζωής. Η κυβέρνηση μιλά για «συμμετοχή στον δυτικό κόσμο», αλλά στην πράξη σημαίνει συμμετοχή στον παγκόσμιο πόλεμο, ως φθηνό πιόνι. Η Ε.Ε. είναι ο μηχανισμός που ενοποιεί όλα αυτά τα κομμάτια. Οι αποφάσεις της δεν είναι απλές «κατευθυντήριες γραμμές». Είναι δεσμευτικές εντολές που οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν χωρίς δεύτερη σκέψη. Και όταν κάποιος λαός αντιδρά, η Ε.Ε. δεν διστάζει να τον τιμωρήσει με οικονομικές κυρώσεις, πολιτική απομόνωση, εκβιασμούς. Αυτό δεν είναι δημοκρατία· είναι υπερεθνικός αυταρχισμός. Είναι η φωνή του κεφαλαίου που επιβάλλεται πάνω από τις φωνές των λαών.
Ας δούμε την πραγματικότητα: οι ΗΠΑ έχουν εδώ και δεκαετίες ρόλο παγκόσμιου χωροφύλακα, αλλά χωρίς την Ε.Ε. δεν θα μπορούσαν να διεξάγουν πολέμους τέτοιας κλίμακας. Η Ε.Ε. είναι ο σταθερός σύμμαχος, η πηγή χρηματοδότησης, το πολιτικό άλλοθι. Όταν ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός χρειάζεται «νομιμοποίηση», η Ε.Ε. την παρέχει. Όταν χρειάζεται βάσεις, στρατεύματα, υποστήριξη, η Ε.Ε. στέλνει. Κι όταν οι λαοί διαμαρτύρονται, η Ε.Ε. μιλά για «αντιευρωπαϊκές φωνές» και τους φιμώνει.
Η τραγωδία είναι ότι η προπαγάνδα της Ε.Ε. έχει καταφέρει να κάνει πολλούς να πιστεύουν ότι όλα αυτά γίνονται για το «καλό μας». Μας λένε ότι οι κυρώσεις είναι «υπέρ της δημοκρατίας». Ότι οι εξοπλισμοί είναι «για την ειρήνη». Ότι οι στρατιωτικές αποστολές είναι «ανθρωπιστικές». Αυτή η γλώσσα είναι το πιο επικίνδυνο όπλο: μετατρέπει το μαύρο σε άσπρο, το έγκλημα σε καθήκον. Ο Ιλιένκοφ έλεγε ότι η ιδεολογία είναι η μορφή με την οποία το ψεύτικο παρουσιάζεται ως φυσικό. Αυτό ακριβώς κάνει η Ε.Ε.: μας πείθει ότι ο πόλεμος είναι φυσιολογικός, ότι η συμμετοχή μας είναι αναπόφευκτη.
Όμως, ο λαός δεν πρέπει να ξεγελαστεί. Δεν είναι «η Ρωσία» ή «η Κίνα» ή «η τρομοκρατία» που απειλεί την ειρήνη. Η πραγματική απειλή είναι εδώ: στις Βρυξέλλες, στα Συμβούλια Υπουργών, στις αίθουσες όπου οι ισχυροί σχεδιάζουν ποιοι θα ζήσουν και ποιοι θα πεθάνουν. Η Ε.Ε. δεν είναι δύναμη ειρήνης· είναι η καρδιά του σύγχρονου ιμπεριαλισμού.
Ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είναι ήδη εδώ, όχι ως μελλοντικό σενάριο, αλλά ως παρόν που βιώνουμε καθημερινά. Και αν δεν το σταματήσουμε, θα πάρει ακόμη πιο αιματηρή μορφή. Ο μόνος δρόμος είναι η αντίσταση των λαών, η άρνηση συμμετοχής σε ξένους πολέμους, η απαίτηση να φύγουμε από την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, να διώξουμε τις βάσεις, να σταματήσουμε να είμαστε πιόνια. Η ειρήνη δεν θα έρθει από τις κυβερνήσεις και τους γραφειοκράτες. Η ειρήνη θα έρθει μόνο από τη δύναμη των λαών που θα σταθούν απέναντι στους πολεμοκάπηλους. Και τότε θα φανεί καθαρά η αλήθεια: ότι ο πραγματικός εχθρός δεν είναι σε ξένες χώρες, αλλά μέσα στην ίδια την Ευρώπη, πίσω από τις σημαίες της Ε.Ε., που σήμερα είναι βαμμένες με αίμα.
Μωυσίδης Χαράλαμπος Συγγραφέας με Διαλεκτικοϋλιστική Ανάλυση, Μαρξική Κριτική και Πρόταση
