Σήμερα, οι οθόνες μας θα γεμίσουν με άνθη, τρυφερές ευχές και ειδυλλιακές εικόνες για τη «Γιορτή της Μητέρας». Ως άνθρωπος που έμαθε να διαβάζει την ιστορία μέσα από την κίνηση της ύλης και τις αντιφάσεις της κοινωνίας, δεν μπορώ να μείνω στην επιφάνεια. Οφείλω να θέσω τον δάκτυλον εις τον τύπον των ήλων: Τι ακριβώς γιορτάζουμε σήμερα; Την αγάπη ή μήπως τη φυσικοποίηση μιας αόρατης σκλαβιάς;.
Το Βίωμα: Η δική μου «Μάνα-Βράχος» Μεγάλωσα στην Παλιά Κοκκινιά, βλέποντας τη μητέρα μου, την Αντωνία-Κατίνα, να στέκεται βράχος στην οικογένεια. Γεννημένη στην Κω, υιοθετημένη, αγωνίστρια της καθημερινότητας και μοδίστρα εξαιρετική, δεν δούλεψε ποτέ «κανονικά» γιατί το κοινωνικά δοσμένο πλαίσιο της εποχής —και η πατριαρχική δομή που ενσάρκωνε ο πατέρας μου— δεν της το επέτρεψε. Αυτή η γυναίκα, που φρόντιζε παππούδες, γιαγιάδες, αδέλφια και παιδιά, ήταν ο «συναισθηματικός σταθεροποιητής» ενός συστήματος που την ήθελε ιδιωτική υπηρέτρια, αποκλειστική και δωρεάν. Η ιστορία της δεν είναι μόνο δική της· είναι η ιστορία εκατομμυρίων γυναικών που ο καπιταλισμός τις φυλάκισε στο «ιερό» καθήκον της φροντίδας.
Το «Αόρατο Εργοστάσιο» της Κουζίνας Σύμφωνα με τη διαλεκτική υλιστική ανάλυση, η οικογένεια στον καπιταλισμό λειτουργεί ως η «ιδιωτική φυλακή» του υποκειμένου. Η μητρότητα δεν είναι απλώς μια βιολογική πράξη· είναι μια δομική αναγκαιότητα για το κεφάλαιο. Για να μπορεί ο εργάτης να εμφανιστεί κάθε πρωί στο εργοστάσιο ή στο γραφείο, πρέπει κάποια στο σπίτι να τον έχει ταΐσει, να του έχει πλύνει τα ρούχα, να τον έχει στηρίξει ψυχολογικά. Αυτή η «αδήλωτη εργασία» της μητέρας είναι το κρυφό υπόβαθρο της υπεραξίας: το κεφάλαιο ιδιοποιείται δωρεάν την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης, μεταμφιέζοντας τον εξαναγκασμό σε «μητρικό ένστικτο» και «ανιδιοτελή αγάπη».
Η Ιδεολογική Μυστικοποίηση Το σύστημα μας διδάσκει ότι η μητέρα «πρέπει» να θυσιάζεται. Η αστική ιδεολογία κατασκευάζει το πρότυπο της «καλής μητέρας» που δεν διεκδικεί, δεν θυμώνει, αλλά συγχωρεί και υπομένει. Όπως ο Θεός ορίζεται ως «αποθήκη ιστορικής αδυναμίας», έτσι και η Μητέρα χρησιμοποιείται ως η «αποθήκη συναισθηματικής αναπλήρωσης» της κοινωνικής βαρβαρότητας. Όταν η κοινωνία αποτυγχάνει να προσφέρει στέγη, υγεία και παιδεία, το κράτος μετακυλίει την ευθύνη στους ώμους της μητέρας, βαφτίζοντας την εγκατάλειψη «ατομική ευθύνη» και «οικογενειακή θαλπωρή».
Η Πατρίδα-Μητέρα και ο Έλεγχος του Σώματος Δεν είναι τυχαίο ότι η εθνική ιδεολογία χρησιμοποιεί τη μεταφορά της «Μητέρας-Πατρίδας». Όπως το παιδί οφείλει υπακοή στη μητέρα, έτσι και ο πολίτης καλείται να θυσιαστεί για την «πατρίδα», σε πολέμους που υπηρετούν τα συμφέροντα των λίγων. Το γυναικείο σώμα μετατρέπεται σε ιδιωτικοποιημένο εργαλείο αναπαραγωγής που ανήκει στο έθνος και στην αγορά, ενώ η ίδια η γέννα εμπορευματοποιείται μέσα από την ιατρική βιομηχανία, χάνοντας τον χαρακτήρα της ως κοινωνική σχέση.
Η «Διπλή Βάρδια» του Σήμερα Στον 21ο αιώνα, η γυναίκα βιώνει την απάτη της «ενδυνάμωσης». Καλείται να είναι και επιτυχημένη εργαζόμενη και τέλεια μητέρα, επωμιζόμενη τη λεγόμενη «διπλή βάρδια». Ο καπιταλιστικός φεμινισμός της υπόσχεται ελευθερία, αλλά στην πραγματικότητα της πουλάει υπηρεσίες φροντίδας (babysitters, coaching) που συχνά παρέχονται από άλλες, πιο εξαθλιωμένες γυναίκες, παγιώνοντας την ταξική ανισότητα.
Το Πρόταγμα για το Μέλλον: Από το Άτομο στο Όλον Η λύση δεν βρίσκεται σε περισσότερα λουλούδια μία φορά τον χρόνο. Βρίσκεται στη ριζική κοινωνικοποίηση της φροντίδας. Στο έργο μου προτείνω το πέρασμα στον «Ώριμο Κομμουνισμό» και τη «Μαρξική Πόλη», όπου η ανατροφή του παιδιού δεν θα είναι ιδιωτικό βάρος, αλλά συλλογική ευθύνη.
- Κατάργηση της οικογένειας ως ιδιοκτησιακού θεσμού.
- Δημιουργία δημόσιων, δωρεάν υποδομών φροντίδας και σίτισης για όλους.
- Απελευθέρωση του κοινωνικού χρόνου, ώστε η μητρότητα να είναι πράξη ελευθερίας και όχι υποταγής.
Μέσα από το Πρόταγμα Ma.Ni.Du (Marx-Nietzsche-Durkheim), οραματιζόμαστε μια κοινωνία όπου η ηθική γνώση θα αντικαταστήσει τον καταναγκασμό. Εκεί, η λέξη «Μητέρα» δεν θα σημαίνει πια την αμισθί υπηρέτρια, αλλά το κοινωνικό αρχέτυπο της μέριμνας και της αλληλεγγύης που αγκαλιάζει ολόκληρη την κοινότητα.
Συμπέρασμα Σήμερα, αντί για ευχές, ας δώσουμε μια υπόσχεση: Να σπάσουμε τον καμβά του κοινωνικά δοσμένου πλαισίου που συνθλίβει τις γυναίκες. Να παλέψουμε για έναν κόσμο όπου η φροντίδα θα είναι κοινό αγαθό και η αγάπη θα είναι ελεύθερη από τα δεσμά της ιδιοκτησίας.
Γιατί, όπως έγραφε και ο Λένιν, η επανάσταση δεν είναι πλήρης αν δεν απελευθερώσει τη γυναίκα από τη σκλαβιά του σπιτιού.
Χρόνια Πολλά στις γυναίκες που δεν δέχονται πια να είναι «αόρατες». Ο αγώνας για τη ζωή είναι ο αγώνας για την Ελευθερία.
#Μητέρα #ΔιαλεκτικόςΥλισμός #Μωυσίδης #ΚοινωνικήΑναπαραγωγή #MaNiDu #Οικογένεια #Ελευθερία
