24 – 7 – 2024 Έγραψα Αυτό : ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ : Είναι το Κανονιστικό Σύστημα , στο οποίο ο Καθένας , την Εργασία που κάνει , ότι Εργασία κάνει , Πρέπει να την κάνει , για τον Εαυτό του . ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ : Είναι το Κανονιστικό Σύστημα , στο οποίο ο Καθένας την Εργασία που κάνει , ότι Εργασία Κάνει , Πρέπει να την κάνει για την Κοινωνία.
Σήμερα , θα το Αναλύσουμε : Συχνά η αντιπαράθεση Καπιταλισμού και Κομμουνισμού παρουσιάζεται ως ζήτημα ιδεολογίας ή προτιμήσεων: άλλοι λένε «μου ταιριάζει η ελευθερία της αγοράς», άλλοι «προτιμώ τη συλλογικότητα». Όμως, αν δούμε το ζήτημα διαλεκτικοϋλιστικά –δηλαδή από τη σκοπιά των πραγματικών κοινωνικών σχέσεων και όχι των αφηρημένων ιδεών– η διαφορά είναι πολύ βαθύτερη: αφορά τον ίδιο τον σκοπό της εργασίας και τον φορέα προς τον οποίο απευθύνεται.
Στον Καπιταλισμό, κάθε εργασία –από το πιο ταπεινό μεροκάματο μέχρι την πιο εξειδικευμένη επιστημονική έρευνα– οργανώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να εμφανίζεται ως ατομική υποχρέωση: δουλεύεις για να ζήσεις, για να πληρωθείς, για να «φτιάξεις τη ζωή σου». Αυτή η κανονιστικότητα δεν είναι τυχαία· είναι αποτέλεσμα των ίδιων των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Ο εργάτης πουλά την εργατική του δύναμη, και το προϊόν του αποξενώνεται από αυτόν: γίνεται εμπόρευμα, ιδιοκτησία του κεφαλαιοκράτη, στοιχείο της κυκλοφορίας του κεφαλαίου. Η ιδεολογία του «ο καθένας για τον εαυτό του» δεν είναι ηθικό ελάττωμα· είναι αναγκαία μορφή συνείδησης που συμβαδίζει με την εμπορευματοποίηση των πάντων. Αντίθετα, στον Κομμουνισμό, η εργασία μετασχηματίζεται σε κοινωνική δραστηριότητα. Δεν είναι πια κάτι που κάνεις για να επιβιώσεις, αλλά η συνειδητή συμμετοχή σου σε ένα κοινό σχέδιο κοινωνικής αναπαραγωγής. Το νόημα της εργασίας δεν είναι πια «τι θα κερδίσω εγώ», αλλά «πώς συμβάλλει αυτό που κάνω στη ζωή όλων». Το κλασικό Μαρξικό σύνθημα «Από τον καθένα σύμφωνα με τις ικανότητές του, στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του» (Marx, 1875) δεν είναι ηθική έκκληση, αλλά περιγραφή μιας νέας κοινωνικής σχέσης όπου η παραγωγή παύει να είναι εμπόρευμα και γίνεται κοινό αγαθό. Η μετάβαση από τη μία μορφή στην άλλη δεν είναι ζήτημα αλλαγής ιδεών στο κεφάλι των ανθρώπων, αλλά αλλαγής των υλικών όρων ύπαρξης: παραγωγικών δυνάμεων, ιδιοκτησίας, τρόπων κατανομής. Η διαλεκτική υλιστική ανάλυση μας δείχνει ότι οι ίδιες οι αντιφάσεις του Καπιταλισμού –η υπερπαραγωγή δίπλα στη φτώχεια, η τεχνολογική αφθονία δίπλα στην εργασιακή εξόντωση– γεννούν την ανάγκη υπέρβασής του. Ο Κομμουνισμός, έτσι, δεν προκύπτει από «ουτοπική επιθυμία», αλλά από την ιστορική κίνηση της κοινωνίας που επιδιώκει να ξεπεράσει τις ίδιες της τις αντιφάσεις. Άρα το ερώτημα δεν είναι αν «προτιμάμε» την ατομική ή την κοινωνική εργασία· το ερώτημα είναι ποια μορφή κοινωνικής οργάνωσης ανταποκρίνεται πραγματικά στις υλικές δυνατότητες της εποχής μας. Κι αυτό είναι ερώτημα όχι μόνο θεωρητικό αλλά βαθιά πρακτικό: αφορά την ίδια μας τη ζωή.
